اندر احوالات کامران میرزا

کامران میرزا، ملقب به نایب السلطنه و فرزند سوم ناصرالدین شاه بود. از لحاظ چهره شباهت زیادی به

پدرش داشت اما به دلیل آنکه از مادری قجر متولد نشده بود بعنوان ولیعهدی انتخاب نشد و مظفرالدین

شاه برادرش ولیعهد شد.

در سال 1265 بعنوان امیر کبیر، بالاترین عنوان نظامی قاجار را دریافت کرد.

حکومت تهران، گیلان، قزوین و مازندران را در دوران های متفاوتی در اختیار داشت و نیز سه بار عنوان

وزارت جنگ را.

پس از مرگ ناصرالدین شاه قدرت وی محدود شد و دخترش با ولیعهد مظفرالدین شاه ازدواج کرد.

در دوران سلطنت احمد شاه که نوه کامران میرزا بود وی دوباره بعنوان وزیر جنگ (برای بار چهارم) انتخاب

شد. در سن 72 سالگی به دلیل بیماری نقرس درگذشت و در جواز حرم حضرت معصومه دفن شد.

زبانهای عربی، فرانسه و آلمانی را بخوبی صحبت می کرد. 

مناطق کامرانیه، امیریه و منیریه فعلی در تهران باغات ییلاقی و قشلاقی کامران میرزا بوده اند که امروزه

نیز با همین نام ها شناخته می شوند.

مختصری درباره شاه عباس صفوی

مختصر آشنایی با شاه عباس و دوران و اقداماتش:

* در ماه رمضان 978 ه.ق متولد شد، در ابتدا وی را عباس میرزا می خواندند.

* تاجگذاری در هجده سالگی

* القاب شاه عباس یکم، شاه عباس کبیر و شاه عباس بزرگ به وی منتصب شده بود.

* از آثار معروف برجای مانده از وی عالی قاپو اصفهان، میدان نقش جهان و مسجد اصفهان است.

* مادری مازندرانی داشت و به همین دلیل همواره توجهی خاص به این خطه داشت.

* او به شعر و نقاشی و موسیقی و معماری توجه داشت؛ و به علما و هنرمندان علاقه می‌ورزید.

ملاصدار، میر فندرسکی، میر داماد و شیخ بهایی و... از فاضلان عهد وی بودند. 

شاه عباس مردی دیندار بود و به ویژه به حضرت علی علیه السلام سخت ارادت می‌ورزید.

*  فرهنگ معماری هنوز نیز متأثر از آن دوره می‌باشد.

* همسران متعددی داشت!

* بندر گمبرون را از دست پرتقالی ها در آورد و از همان زمان مردم جنوب نام بندر عباس بر آن نهادند.

* در 60 سالگی در گذشت ، عالم آرای عباسی در مورد مرگ وی می گوید شاه در خوردن و آشامیدن

زیاده روی و به سبب سنگینی معده تب نمود و ...

میرزا رضا...

شاید در کوتاه ترین توصیف برای او بتوانم بنویسم: قاتل ناصر الدین شاه و شاگرد سید جمال الدین اسد آبادی.

در سال 1226 در کرمان متولد شد و مدت ها در زندان هم بند حاج سیاح معروف بود. او که تنها برای شکایت از

حاکم کرمان وارد تهران شده بود با کج خلقی و آزار کامران میرزا روبرو شد و در تصمیمی عجیب قصد به قتل او

کرد. اما پس از مدتی با تغییر رای، تصمیم به قتل عامل تمام ستم ها، به زعم خویش گرفت و هدف او کسی

غیر از ناصرالدین شاه نبود.

17 اردیبهشت 1275، مصادف با پنجاهمین سالگرد سلطنت ناصرالدین شاه، میرزا رضای کرمانی ستم دیده از

دست حکومت ناصری، با پنج لول روسی جان سلطان صاحبقران را گرفت.

میرزا رضای کرمانی در صبح پنج شنبه 22 مرداد 1275 به دار آویخته شد.

*****************

نام وی در تاریخ ایران همواره باقی خواهند ماند و ما نقدی بر درستی و یا نادرستی

عمل وی نداریم. وی به طولانی ترین پادشاهی یک شاه در ایران طی قرون اخیـــــــر

پایان داد و لقب شاه شهید نیز به همین دلیل در آن دوران به ناصرالدین شاه داده شد.

چگونگی آغاز قاجار

درباره اصل و نسب قاجارها اطلاعات درستی در دست نیست، اما ظاهرا از نژاد ترک بودند. آنها از دوره صفویه در تاریخ ایران پیدا شدند و نسب خود را به مغولان می‌رساندند.^[۱] در اواخر قرن نهم هجری شاه عباس آنها را برای دفاع از مرزها به سه قسمت تقسیم کرد. قسمتی در مرو برای مقاومت در برابر ازبکان، قسمتی در گنجه و ایروان و قسمت دیگر در قلعه مبارک‌آباد استر آباد ساکن شدند.

با توجه به سکونت قاجارها در حوزه فرهنگ و تمدن ایران می‌توان آنها را ایرانی شده نامید. قدرت یافتن دودمان قاجار به عهد صفوی و شاه عباسبرمی‌گردد. آنان ابتدا در شمال رود ارس ساکن بودند و در آن زمان به دلیل کمک‌های بزرگشان به دربار صفوی، قدرت بیشتری یافتند و سپس دسته‌ای از آنان در غرب استرآباد و دشت گرگان سکنی گزیدند. نادرشاه افشار در زمان حکومتش برای جلوگیری از به قدرت رسیدن محمدحسن خان،یوخاری‌باش‌ها که ساکنین بالادست رود گرگان بودند را به حکمرانی منصوب کرد تا با ایجاد شکاف و اختلاف میان طوایف قاجار نگران ناآرامی‌های داخلی نگردد و اشاقی‌باش‌ها زیر نظرایشان حکومت کردند و محمدحسن خان را به قتل رساندند. محمدخان را شیخ علی خان زند خواجه کرد. دلیل آن هم این بود که محمد خان بدون عقد دختر شیخ علی خان با او ازدواج کرد. اما بنابه گفته‌ای معتبرتر، اخته کردن آغامحمدخان به فرمان عادلشاه جانشین نادرشاه صورت گرفت. (به همین دلیل است که در نام وی آقامحمد را آغامحمد می‌نویسند).

برگرفته از ویکی پدیای فارسی

مختصری درباره اشکانیان

خاندان اشکانیان از شمال شرقی ایران برخاستند و بساط قدرت سلوکیان (سلوکوس سردار اسکندر)

را برچیدند و بر بیشتر مناطقی که هخامنشیان بر آن تسلط داشتند دست یافتند.

اشکانیان به امپراطوری هخامنشی احترام زیادی می گذاشتند و آنان را ستایش می کردند، آنها نیز

پیرو دین زرتشتی بودند.

از اشکانیان کاخ های بزرگی به جای نمانده است اما مبتکر شیوه ای خاص از معماری بودند. این اختراع

برای اولین بار اجازه می داد ساختمان گنبدی شکلی بر یک ساختمان چهار گوش استوار گردد.

این روزها ؛ فقط مولانا

ای قـوم بــه حج رفتـه کجایید کجایید

معشــوق همیــن جـاست بیایید بیایید

معشــوق تــو  همسـایه و دیــوار به دیوار

در بادیه ســـرگشته شمـــا  در چــه هوایید

گــر صـــورت  بی‌صـــورت  معشـــوق  ببینیــد

هــم خـــواجه و هــم خانه و هم کعبه شمایید

ده  بـــــار  از  آن  راه  بـــدان  خـــانه  بـــرفتیــــد

یــک  بـــار  از  ایـــن  خانــه  بــر  این  بام  برآیید

آن  خانــــه  لطیفست  نشان‌هـــاش  بگفتیــد

از خــواجــــه آن خــــانـــــه نشانـــی بنماییـــد

یک دستـــه گــل کــو اگـــر آن بـــــاغ بدیدیت

یک گـــوهر جــــان کـــو اگـــر از بحر خدایید

با ایــــن همـه آن رنج شما گنج شما باد

افسوس که بر گنج شما پرده شمایید

اندر احوالات هنری ناصرالدین شاه!

شاید ناصرالدین شاه را بتوان تاثیرگذار ترین سیاست مدار قرن گذشته در ایران دانست که حتی اثرات

حکومت نیم قرنی اش بر حکومت و ریاست زمامداران بعدی اش اثر گذاشت. ناصرالدین شاه آنقدر شاه

بود! که برایش داستان ها، روایات و راست و دروغ بنویسند. اما در اینجا نگاهی داریم به علاقه قبله عالم!

به هنر...

اگر به کاخ گلستان رفته باشید و عکاسخانه را هم دیدن فرموده باشید باید عرض کنم این مکان بدستور

ناصرالدین شاه راه اندازی شد.از این شاه طویل الدولت! تابلوی نقاشی هم موجود است! ناصرالدین شاه

محمد حسن خان صنیع الدوله را از پشت سر و در حالت نشسته نقاشی کرده است!

وی حتی به عرصه داستان نویسی هم پای گذاشت و حکایتی را نقل کرد که گویا سبکی نوین در ادبیات

فارسی بوده!

ناصرالدین شاه، خط نستعلیق شکسته را بخوبی می نگاشت و البته به موسیقی و تعذیه علاقه مند بود.

اما ناصرالدین شعر هم می گفت :

گر دعوت دوست می شنودم آن روز    

 

من گوی مراد می ربودم آن روز

 

آن روز که بود روز هل من ناصر 

 

ای کاش که ( ناصر) تو بودم آن روز

نکاتی در مورد شهر سوخته

* اولین پویا نمایی (انیمیشن) در جهان در شهر سوخته پیدا شده. این پویا نمایی بر روی یک ظرف

سفالین و قدمت آن به نزدیک هزاره سوم پیش از میلاد باز می گردد. این ظرف در موزه ملی و در ،

تهران نگهداری می شود.

* وجود لوله های آب و فاضلاب (لوله های سفالین) در بقایای خانه های شهر سوخته نشان از یک تمدن

پیشرفته در زمان خود دارد.

* دفن مردگان به روشهای مختلف در این شهر رواج داشته که البته بسیار محترمانه و متمدنانه بوده.

* کشف یک چشم مصنوعی در شهر سوخته نشان از قدرت علم پزشکی در آن دوران را دارد.

اندکی در مورد تاریخچه هنر ریتون سازی در ایران زمین

سابقه هنر ریــــــتون سازی به هزاره چهارم قبل از میلاد یعنی به حدود ۶۰۰۰ سال قبل باز می‌گردد.

از هزاره چهارم پیش از میلاد تا قرن‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد (۲۸۰۰ سال قبل) تعداد ناچیزی

ریتون کشف شده‌است. در طول دوران حکومت مادها، هنر ریتون سازی پیشرفت بسیار کرد. این هنر

در دوران هخامنشیان به اوج خود رسید.

یونانیان پس از پیروزی در جنگی با ایران، شمار بسیار زیادی از ظرف‌های زرین و سیمین ایران،

از جمله تکوک‌های زیادی را با خود به غنیمت بردند. در آتن، ناگهان پس از جنگ با ایران تکوک‌های

ایرانی بسیاری دیده می‌شود. ساخت این تکوک‌ها از سوی یونانیان تقلید شد و به یونانی ریتون نام گرفت.

تکوک‌های بسیاری در ایران از دوران مادها، هخامنشی، اشکانی، ساسانی و اسلامی به‌جا مانده‌است

که در موزه‌های سراسر جهان موجودند. یکی از مهم‌ترین تکوک‌های در موزه‌ها، تکوکی است از یک

ریخته گر زرتشتی به نام روزبه پسر افریدون پسر بزرین که در سال ۶۰۳ قمری ساخته شده‌است.

در مطلب بعدی چند تصویر از انواع ریتون قرار خواهیم داد.

بیست و هشتم اردیبهشت؛ بزرگداشت خیام

شاید برخی او را با ریاضیات و مثلث معروف « خیام - پاسکال » می شناسند؛

بسیاری او را تنظیم کننده گاهشمار ایرانی می دانند و می شناسند؛

و البته خیـــــــــــام نیشابوری را بسیاری با آن رباعیات معروفش می شناسند؛

خیام ، ریاضی دان، شاعر، مسیقی دان و ستاره شناس بنام ایران زمین است. که آوازه ی جهانی

دارد. بی تردید تنظیم گـــاهشمار ایرانی که بدین باریک بینی همچنان دقیق ترین گاهشمار جهان ،

تلقی می شود از دست آوردهای بزرگ اوست. 28 اردیبهشت ماه زاد روز اوست و در گاهشمار ما

روز بزرگداشت او نام گذاری شده است. عمر خیام متولد سال 427 خورشیدی بوده است.

هرچند که رنگ و بوی زیباست مرا		چون لاله رخ و چو سرو بالاست مرا
معلوم نشد که در طربخانهٔ خاک		نقاش ازل بهر چه آراست مرا

گرامی باد نام و یادش

چند خط در مورد مظفرالدین شاه

نگاهی گذرا داریم بر مظفرالدین شاه و احوالات و وقایع زمان او:

* 40 سال ولیعهد ایران بود و 10 سال سلطنت کرد.

* گویا وی نود و پنج همسر داشته.

* متولد 3 فروردین 1232 بود (یعنی 160 سال از تولدش می گذرد).

* تنها 4 روز پس از امضای قانون اساسی در گذشت.

* صدای مظفرالدین شاه قدیمی ترین صوت ضبط شده در ایران است که همچنان موجود است.

* او را در حرم حضرت معصومه دفن کردند.

* وی نزدیک به 4 بار به اروپا سفر کرد.

* سفر آخر او با یک وام 290 هزار لیره ای از بانک شاهنشاهی انگلستان عملی شد!

* مظفرالدین شاه همواره از بیماری کلیوی رنج می برد.

4 روز مانده به نوروز / در کنار بزرگان

رسم است در خانواده های ایرانی که سال نو و هنگام دگرگونی سال در کنار بزرگان خانواده

باشیم و از در کنار هم بودن هایمان کامیاب شویم. پدر بزرگ، مادر بزرگ، بزرگان یک خاندان،

سال را در کنار این عزیزان نو کردن شیرینی دیگری دارد. ایرانیان از دیرباز همواره بدنبال یک

بهانه بوده اند تا یک دم در کنار هم باشند، و چه بهانه ای زیباتر از نوروز؟

بیاییم تا بزرگانی را در کنار خود داریم قدر بدانیم.

سایه شان سبز

محمد علی شاه قاجار که بود؟

محمدعلی شاه قاجار، متولد 1251 در تبریز، ششمین شاه قاجاریه که در سال 1285 به سلطنت رسید.

محمدعلی شاه، دوران خوشی را در تاریخ ایران به نام خود ثبت نکرده است، به توپ بستن مجلس ملی،

کشتار آزادی خواهان و از همه بدتر پناهنده شدن به سفارت روسیه پس از این همه وقایع، چهره نامطلوبی

را از وی در تاریخ ایران ترسیم کرده است.

محمدعلی شاه مجبور به ترک ایران شد و پس از او احمد فرزند خردسالش به پادشاهی رسید! آنهم توسط

مشروطه خواهان.

محمدعلی شاه فرزند مظفرالدین شاه بود و تحت تعلیم معلم روسی خود با زبان و فرهنگ روسی نیز آشنا

شد! او بشدت خود را معتقد نشان می داد و در تصمیم های مهم حکومتی نیز بجای استفاده از اندیشه،

بیشتر به استخاره و فال گرفتن اعتقاد داشت.

محمدعلی شاه در 16 فروردین 1304 و در حالی که در تبعید بسر میبرد، در گذشت، محل مرگ وی بندر

سان رمو ایتالیا بود.

محمدعلی شاه قاجار در کربلا مدفون است.

تپه سیلک، با قدمتی در حدود 7000 سال

تپه سیلک در شهر کاشان شاید برای خیلی از ما ناشناخته باشد. در پایان سفر شهریور 91 به

کاشان رفتم برای دیدن باغ فین و تپه سیلک، واقعا جای بسی شگفتی دارد که این تپه با قدمتی

در حدود هفت هزار سال و با بسیاری از آثار برجای مانده از آن دوران را تا به آنروز  اسمش را،در

جایی شنیده بودم و نه شنیده بودم. خوب شاید این هم از ضعفهای میراث فرهنگی و یا آموزش و

پرورش باشد... به هر حال.

سیلک در سال 1310 و در زمان رضا شاه پهلوی کشف شد، جالب است بدانید تا پیش از آن مردم

کاشان به آن شهر نفرین شده می گفتند.

در کاوشهایی که در این تپه صورت گرفت ظروف سفالین بسیاری کشف شد، یافتن دوکهای نخ ریسی

خود گواه این بود که آن مردمان در چند هزار سال پیش به بافندگی آشنا بودند. همچنین یافتن چند

کوره ذوب فلزات نشان میدهد که این شهر یکی از صنعتی ترین شهرها در دوران خود است.

در آینده عکسهایی از این تپه باستانی را در همین جا قرار خواهم داد.

آیا می دانستید؟

- آیا می دانستید ناصر الدین شاه قاجار اولین پادشاه ایران بود که خاطرات خود را نوشت؟

- آیا می دانستید قرار داد ننگین ترکمنچای در اول اسفند سال 1206 بسته شد؟

- آیا می دانستید ایرانیان 1500 پیش از اختراع رسمی باتری در زمان اشکانیان باتری اختراع کرده بودند؟

- آیا می دانستید ورزش چوگان از تفریحاتی بود که در ر زمان اشکانیان بوجود آمد؟

- آیا می دانستید بیمارستان گندی شاپور (جندی شاپور) اولین در جهان است؟

- آیا می دانستید تغییر شکل خط فارسی به شکل امروزی از زمان سامانیان اتفاق افتاد؟

نغمه حافظ و سعدی در وصف نوروز... / سه روز مانده به نوروز

حافظ شیرازی:

ز کوی یار می آید نسیم باد نوروزی            

       از این باد ار مدد خواهی چراغ دل بر افروزی

چو گل گر خورده ای داری خدا را صرف عشرت کن            

که قارون را غلطها داد سودای زر اندوزی

سعدی شیرازی:

بر آمد باد صبح و بوی نوروز

به کام دوستان و بخت پیروز

مبارک بادت این سال و همه سال

همایون بادت این روز و همه روز

تاریخچه هنر ریتون سازی

سابقه هنر ریتون سازی به هزاره چهارم قبل از میلاد یعنی به حدود ۶۰۰۰ سال قبل باز می‌گردد.

از هزاره چهارم پیش از میلاد تا قرن‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد (۲۸۰۰ سال قبل) تعداد

ناچیزی ریتون کشف شده‌است. در طول دوران حکومت مادها، هنر ریتون سازی پیشرفت بسیار کرد.

این هنر در دوران هخامنشیان به اوج خود رسید.

یونانیان پس از پیروزی در جنگی با ایران، شمار بسیار زیادی از ظرف‌های زرین و سیمین ایران،

از جمله تکوک‌های زیادی را با خود به غنیمت بردند. در آتن، ناگهان پس از جنگ با ایران تکوک‌

های ایرانی بسیاری دیده می‌شود. ساخت این تکوک‌ها از سوی یونانیان تقلید شد و به یونانی ریتون

نام گرفت.

تکوک‌های بسیاری در ایران از دوران مادها، هخامنشی، اشکانی، ساسانی و اسلامی به‌جا مانده‌است

که در موزه‌های سراسر جهان موجودند. یکی از مهم‌ترین تکوک‌های در موزه‌ها، تکوکی است از یک

ریخته‌گر زرتشتی به نام روزبه پسر افریدون پسر بزرین که در سال ۶۰۳ قمری ساخته شده‌است.

شهر تاریخی اصطخر

شهر تاریخی و باستانی استخر (املای صحیح و تاریخی آن اصطخر) است از جمله شهرهای بزرگ

در زمان خود بوده است. شهر اصطخر در نزدیکی هفت کیلومتری از پارسه قرار دارد. بقایای آثار ،

تاریخی بر جای مانده از دوران هخامنشی نشان از آن دارد که این شهر نیز در آن دوران از رونق خوبی

برخوردار بوده است. اما آثاری نیز از دوره های ساسانی و اشکانی و اسلامی یافت شده است.

گویا تا پایان دوره ساسانی این شهر بسیار  باشکوه و پر رونق بوده که حملات اسکندر و پس از آن

یورش سپاه اعراب و اسلام این شهر را تبدیل به ویرانه کرده است.

شاید بسیاری از کسانی که در شیراز زندگی می کنند، از فرزندان همان هایی باشند که زمانی در

آن شهر باشکوه و زیبا می زیسته اند.

گاه شمار خورشیدی، افتخاری بزرگ برای ایرانیان

از افتخارات ما ایرانیان این است که از زمانی که بشر تاریخ را شناخته نیاکان ایرانی ما با گاه شماری

خورشیدی سال و ماه را مشخص می کردند. جالب اینجاست که هستند هنوز هم بسیاری از اقوام در جهان

رخ می دهد. گاه شمار خورشیدی دقیق ترین وسیله ای است که میتوان با آن روز و ماه و سال را مشخص

نمود. خیام نیشابوری که خود تقویم جلالی را تنظیم کرده است گواهی داده که با استفاده از منابع قدیمی تر

توانسته تقویم جلالی را تنظیم کند. جالب تر اینکه تقویم ایرانی در هر ده هزار سال دو روز خطا دارد و تقویم

گریگوری (تقویم میلادی) در همین بازه زمانی سه روز خطا دارد.

خیام گفته که این تقویم را به کمک زیج شهریار (زیج به معنی جدول) که در زمان ساسانیان ساخته شده این

تقویم را تنظیم کرده است.

وقتی در جملات شیرین ایرانی به جمله وقت طلاست میرسیم، متوجه ارزشمند بودن زمان نزد ایرانیان میشویم.

بسیار اندوه بار است که ایرانیان با چنین پیشینه بزرگی در وقت شناسی اکنون از فرصتها و اوقات خوش زندگی

سود نمی برند.

گفتاری از داریوش بزرگ

خداوند این کشور را از لشکر دشمن، از خشکسالی و از دروغ پاس دارد

این جمله نه یک روایت است و نه یک کاغذ نوشته نا معتبر، این آخرین خواسته و وصیت داریوش

بزرگ شاه هخامنشی است که بر بالای آرامگاه وی 486 سال پیش از میلاد مسیح سنگتراشی شده

است. جمله، هم عجیب است، هم ساده و هم سوال برانگیز!

لشکر دشمن، خشکسالی و دروغ در نگاه اول هیچ ارتباطی با هم ندارند، اما کمی تامل نیاز دارد تا

بدانی که این سه ، آفت جان و مال و آبروی  یک ملت است.

بزرگ اندیشیدن، کار بزرگان است.

داریوش بزرگ شاه هخامنشی را باید ایرانیان بیشتر بشناسند، اما صد افسوس که می خواهند تاریخ

ایران فراموش شود.