گذری بر فرهنگ ایرانی در دوران سلجوقی
حکمرانی می کردند چه نامداران فرهنگی در این بوم و بر می زیسته اند. با هم نگاهی گذرا داریم
بر نامهای بزرگ این دوران:
- نظامی گنجوی، خاقانی، خواجه عبدالله انصاری، اسدی طوسی، ناصر خسرو، ابوالفضل بیهقی ،
سنایی و انوری...
* در این دوران برخی پادشاهان سلجوقی نیز شعر می سرودند. در این دوره کتابهای بسیاری به
زبان عربی نوشته شد (عربی در آن زمان زبان دینی محسوب می شد.)
- بزرگانی چون سهروردی، امام محمد عزالی و امام فخر رازی نیز در این روزگاران می زیسته اند.
دوران مادها در ایران
پای تخت : هگمتانه (همدان امروزی) - زبانشان زبان مادی بود - پیرو آیین های کهن و باستانی
ایرانی بودند.
دیا اکو ، کیاکسار و ایشتوویگو از پادشاهان ماد ها بودند.
تاریخ نگاران ماد ها را اقوام آریایی می دانند که در فلات ایران و سرزمین کنونی مان سکنی گزیدند.
تاریخ مادها نیاز به مطالعه دارد و به سادگی نمی توان از آن نوشت. آنچه در بالا آمد فقط شناسنامه
این دوران بود.
دوران حکومت افشاریان در ایران
60 سال بر ایران حکومت کرد (بین سالــــــــــــهای 1736 تا 1796) و پایتخت آنها در مشــــهد بود.
پرچم اصلی دوره افشـــاریه از چهار رنگ تشکیل میشد که از بالا به پایین به ترتیب زرد، سفید، آبی و
قرمز بوده است. اوج قدرت این دوره در زمان نادر شاه است که پس از فتح هندوستان حکمران دهلی
کوه نور و دریای نور (دو الماس معروف) را به وی تقدیم کرد.
او در اواخر عمر با دگـــــرگونی های اخلاقی دست به گریبان شد و در همان زمان پسرش رضا قلی را
کور کرد و بعد ها پشیمان شد!
نادر شاه در اثر کودتای درباریان و به دست آنان کشته شد تا دوران افشاریه با مرگ وی رو به خاموشی
بگذارد. علی قلی خان که خود را عادلشاه نامید پس از مرگ نادر 14 ماه بر ایران حکومت کرد او غیر
از شاهرخ میرزا تمامی فرزندان نادر شاه را به قتل رساند! اما پس از مدتی بر علیه وی شورشهایی شد
و وی بر اثر وخامت اوضاع به تهران گریخت، در تهران ابراهیم خان از همراهان دیرینه نادر وی را
کور کرد و خود بر تخت نشست اما در مدت بسیار کوتاهی جای خود را به شاهرخ میرزا داد. اما دوران
وی هم به کوتاهی ابراهیم خان بود.
دوران حکومت صفویان در ایران
شاه اسماعیل اول، موسس و بانی پادشاهی صفویان بود. آخرین پادشاه صفوی شاه سلطان حسین
بود که در برابر افغان ها شکست خورد و تاج و تخت را واگذار کرد. صفویان شیعه را دین رسمی
ایرانیان قرار دادند و آنرا نمادی از همبستگی مردم ایران دانستند. تاریخ شناسان صفویان را،
اصالتا ایرانی دانسته اند. در دوران صفویه پس از شاه، وزیر اعظم بود که بیشترین بار اداره کشور
بر دوش او قرار داشت. در زمان صفویان بود که زبان فارسی ، زبان رسمی کشور اعلام شد و آن
را بعنوان زبان میانجی اعلام کردند.
در دوره صفویان روابط خارجی ایران با کشورهای اروپایی بسیار بیشتر شد.
امامقلی خان، الله وردی خان و قرچقای خان از سرداران بنام این دوران بودند.
ملاصدرا، شیخ بهایی و میرداماد نیز از دانشمندان بنام آن زمان ایران بودند.
دوران حکومت زندیه در ایران
زندیه: دوران زندیه در ایران تنها چهل و شش سال طول کشید، پایتخت زندیه شیراز بود و پس از دوران
افشاریه و پیش از قاجاریان در ایران به قدرت رسیدند. کریم خان زند بنیانگذار زندیه از برگزیدن لقب شاه
خودداری نمود،خود را وکیل الرعایا نامید
پس از مرگ کریمخان تعدادی از خاندان زندیه بنامهای زکی خان زند، ابوالفتح خان زند، صادق خان زند
علیمراد خان زند، جعفر خان زند، صید مراد خان زند و لطفعلی خان زند فرمانروایی دوران زندیه را
برعهده داشتند
وضعیت زندگی مردم در دوران کریمخان همراه با آسایش و آرامش بود اما پس از مرگ وی بلاهای
بسیاری بر سر مردم وارد شد که فجیعترین آنها در هنگام درگیری زندیه با قاجاریان بود که در این میان
مردم کرمان قربانی شدند.
ارگ، بازار، حمام و مسجد وکیل شیراز از کریم خان زند وکیل الرعایا به یادگار ماندهاست.
دوران حکومت قاجار در ایران
قاجاریان: سلسله ای ترک تبار در ایران که از سال 1170 تا 1304 بر ایران حاکم بودند.
آقا محمد خان، فتحعلی شاه، محمد شاه، ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه، محمد علی شاه و
احمد شاه هفت شاه قاجاریه بودند.
شاید بتوان امیر کبیر را معروف ترین چهره آن دوران دانست.
دوران قاجار بیشتر بخاطر قراردادهای ننگین ترکمنچای و گلستان و جنگهای با روسیه
در یاد مردم ایران مانده. ناصر الدین شاه با 48 سال و محمد علی شاه با 3 سال حکومت
بیشترین و کمترین سالهای حکومت در این دوره را بخود اختصاص داده اند.
دوران قاجاریه در ایران با روی کار آمدن رضا شاه پهلوی به پایان رسید.
بسیاری از وسعت ایران در زمان قاجار از دست رفت. شاید دوره قاجار را بتوان یکی
از بدترین دوران های حکومتی در ایران دانست.
معرفی بخش جدید تارنما: دوره های حکومتی در ایران
در تارنمای پارسه سرزمین مادری ، بخش تازه ای را تدارک دیده ایم بنام دوره های حکومتی در ایران.
در این بخش تلاش می شود بطور خلاصه به حکومتهای حاکم بر ایران در ادوار مختلف پرداخته شود.
قاجار، زندیه، پهلوی، صفویه، افشاریه و .... اشکانیان، ساسانیان، سامانیان...
شناخت دوران های مختلف کمک میکند تا بهتر بتوانیم ایرانمان را بشناسیم.
و البته کمک میکند که بتوانیم بهترین دوران در ایران را هم بشناسیم.
مینویسم ،